Praktische informatie wandelen op de Brunssummerheide
Het leuke aan wandelen op de Brunssummerheide is dat de natuur ontzettend gevarieerd is en je continu verrast wordt door de vergezichten. Je parkeert de auto en stapt direct het veelzijdige natuurgebied in. Dit maakt de Brunssummerheide ideaal voor zowel een korte familiewandeling als een stevige dagtocht.
Allereerst hebben we de belangrijkste praktische tips voor je op een rijtje gezet.
Parkeren
Een logisch en centraal startpunt is de ruime parkeerplaats aan de Schaapskooiweg (nabij huisnummer 99) in Heerlen. Hier kun je gratis parkeren en wandel je binnen vijf minuten naar de schaapskooi, het restaurant en het startpunt van de meeste routes. Omdat het een populair wandelgebied is, kan het in de weekenden en tijdens de heidebloei (augustus/september) snel vol staan. Goede alternatieven zijn de parkeerplaats bij het hondenlosloopgebied aan de Kamperheideweg, of bij EuroParcs aan de Akerstraat in Brunssum.
Honden
Let goed op de borden tijdens je wandeling. Op het overgrote deel van de Brunssummerheide geldt een strikte aanlijnplicht om de wilde dieren en de kwetsbare natuur te beschermen. Wil je de hond toch lekker laten rennen? Ga dan naar hondenlosloopgebied ‘De Heksenberg’. Dit is een ruim bos- en zandgebied waar de hond vrij mag rondrennen en spelen.
Horeca en toiletten
Bij het hoofdstartpunt ligt Restaurant Schrieversheide . Dit is de perfecte uitvalsbasis voor een kop koffie vooraf, of een stevige lunch (zoals een heerlijke Limburgse pannenkoek) als afsluiter van je wandelroute. Vanaf het gezellige terras heb je een prachtig weids uitzicht over de natuur. Toiletten vind je in het restaurant (toegankelijk voor gasten) en het pand is rolstoelvriendelijk.
Routes
Naast onze eigen Komoot-route, kun je vanaf het startpunt bij de schaapskooi ook kiezen voor de vaste, gemarkeerde wandelroutes van Natuurmonumenten. Voor families met kinderwagens of rolstoelen is er het verharde Beleefpad (1 km). Wil je liever de paaltjes volgen? Dan is de lichtgroene route (circa 5 km) een mooie, beknopte ronde over de heide. De donkergroene route (bijna 13 km) is perfect voor de stevige wandelaar die echt elke uithoek van het gevarieerde gebied wil zien.
Het unieke ontstaan van de Brunssummerheide
Voordat we je meenemen op onze wandeling, is het bijzonder om stil te staan bij het ontstaan van dit gebied. De Brunssummerheide is niet zomaar een heideveld; het is een landschap met een diepe en dynamische geschiedenis.
Onder de grond loopt de zogenaamde Feldbissbreuk, een geologische breuklijn die letterlijk voor de flinke hoogteverschillen in het landschap zorgt. Aan de ene kant van de breuk is de bodem omhoog geduwd, terwijl de andere kant is gedaald. Dit zorgt voor de glooiende heuvels en de natte dalen die je tijdens het wandelen trotseert.
Daarnaast vind je hier zand dat miljoenen jaren oud is. In het Mioceen was dit gebied een ondiepe zee, wat zorgde voor de afzetting van het unieke witte zilverzand. Later, in de tijd van de mijnbouw in Zuid-Limburg, werden op en rond de heide veel naaldbomen geplant. Dit hout (stuthout) werd gebruikt om de ondergrondse mijngangen te stutten. De open heide zelf is, net als veel andere heidegebieden in Nederland, een cultuurlandschap dat is ontstaan door het eeuwenlang kappen van bossen, het afplaggen van de grond en de begrazing door schapen.
Dieren die je tegen kunt komen tijdens het wandelen op de Brunssummerheide
Wie rustig wandelt en goed oplet, kan op de Brunssummerheide een grote diversiteit aan dieren spotten. Het afwisselende landschap van droge zandgronden, vochtige dalen en bossen trekt unieke diersoorten aan.
Reptielen en amfibieën: De Brunssummerheide is een van de weinige plekken in Nederland waar je de zeldzame gladde slang kunt tegenkomen. Ze zijn ongevaarlijk en liggen vaak op te warmen in de zon. Ook de zandhagedis, waarvan de mannetjes in de paartijd prachtig felgroen kleuren, schiet hier regelmatig over de zanderige wandelpaden. In de natte vennetjes hoor je in het voorjaar de roep van de heidekikker en de rugstreeppad.Vogels: Boven de uitgestrekte heidevelden zingen de boomleeuwerik en de roodborsttapuit. In de schemering is dit het domein van de mysterieuze nachtzwaluw, die met zijn snorrende geluid de avond inluidt. In de naaldbossen hoor je regelmatig het geroffel van de grote en middelste bonte specht.Zoogdieren: In de bosranden en op de open plekken leven veel reeën. Zeker als je vroeg in de ochtend gaat wandelen, is de kans groot dat je ze de heide op ziet stappen om te grazen. De reebokken laten hun sporen achter door met hun gewei langs de jonge boompjes te vegen (veegsporen).De Schaapskudde: Natuurlijk mag de kudde Schoonebeker schapen niet ontbreken. Deze indrukwekkende schapen met hun kenmerkende afhangende oren trekken dagelijks over de heide om het gras en de jonge boompjes weg te eten, zodat de heide behouden blijft.
Onze wandelroute en ervaring tijdens het wandelen over de Brunssummerheide
Wij maakten aan het einde van de zomer een gevarieerde wandeling op de Brunssummerheide van ongeveer 6 kilometer. In deze periode kleurt het glooiende landschap spectaculair paars door de bloeiende struikhei. Doordat het landschap zo heuvelachtig is, word je bij elke bocht en op elke heuveltop getrakteerd op een compleet nieuw vergezicht.
Lijkt het je leuk om exact dezelfde, unieke route te wandelen? Gebruik dan onze route via Komoot:
Ervaringen van onze wandeling over de Brunssummerheide
Tijdens het lopen van deze Komoot-route passeer je de meest kenmerkende delen van het natuurgebied. Op basis van onze wandeling nemen we je mee langs de route:
Start door het naaldbos : De wandeling begint bij de schaapskooi. Vanaf hier loop je eerst een stuk door het naaldbos, dat in het verleden is aangeplant voor de Limburgse mijnbouw. De zandpaden slingeren hier rustig tussen de dennenbomen door en bieden veel schaduw.
De open zandvlaktes : Zodra je het bos verlaat, kom je uit bij een opvallend witte zandvlakte. Dit specifieke zilverzand steekt mooi af tegen de donkere, omringende bosrand. Het is een verrassend stuk van de route, al maakt het mulle zand het wandelen hier fysiek wel even iets zwaarder.
Een fotogeniek deel van de wandeling is de oversteek van het beekdal. Om het drassige gebied goed toegankelijk te houden, loop je hier over houten knuppelbruggen. Onder deze vlonderpaden door stroomt de Roode Beek. De opvallende roestbruine kleur van het water wordt op een natuurlijke manier veroorzaakt door een hoge concentratie aan ijzerhoudende mineralen (ijzeroer) in de bodem.
Het laatste en langste deel van de route loopt over de open heide. Omdat wij eind augustus op pad waren, stond de heide volop in bloei. Vanaf de hoger gelegen heuveltoppen kijk je weids uit over de heidevelden en de dalen van de Brunssummerheide. Langs de zandpaden staan voldoende bankjes om rustig te pauzeren en de omgeving op je in te laten werken.
Bezienswaardigheden tijdens het wandelen over de Brunssummerheide
Buiten de route om zijn er nog enkele vaste herkenningspunten die je niet mag missen:
De Schaapskooi en Schrieversheidevennen Vlak bij het startpunt van veel routes vind je de grote schaapskooi, de thuisbasis van de kudde Schoonebeker schapen die de heide onderhoudt. Onder in de laagte bij de kooi liggen de vennen. Door een ondoordringbare leemlaag in de bodem stroomt het water hier niet weg, wat zorgt voor een bijzondere, natte biotoop op de verder droge heide. Meer informatie over het gebied en het beheer vind je op de website van Natuurmonumenten .
Sterrenwacht Brunssummerheide
Aan de rand van het natuurgebied bevindt zich de publiekssterrenwacht. Doordat het gebied relatief ver van fel stadslicht ligt, is dit een uitstekende locatie om tijdens een heldere avond naar de sterren te kijken. De sterrenwacht organiseert regelmatig kijkavonden en lezingen. Voor actuele activiteiten en openingstijden kun je terecht op de website van Sterrenwacht Limburg .
Restaurant tips & Overnachten Brunssummerheide
Zoals eerder benoemd is Restaurant Schrieversheide
Lijkt het je leuk om langer van dit Zuid-Limburgse landschap te genieten? Overweeg dan een verblijf op het direct aan de heide grenzende EuroParcs Resort Brunssummerheide
Wandelen op de Brunssummerheide de moeite waard?
Wat ons betreft is wandelen op de Brunssummerheide honderd procent de moeite waard. Het geologische verhaal van de breuklijnen, de unieke afwisseling tussen wit zilverzand, drassige vlonderpaden over de ijzerrijke beek en de glooiende heideheuvels maken dit een van de mooiste wandelgebieden in Zuid-Limburg. Of je nu in de paarse nazomer gaat, geniet van de herfstkleuren of wandelt tijdens een frisse, mistige winterochtend: de Brunssummerheide is wat ons betreft echt de moeite waard!
Wij wensen je alvast veel plezier met jouw eigen unieke natuur wandeling op de Brunssummerheide!
De bloeiende heide blijft een van de mooiste natuurfenomenen in Nederland. Wil je naast de Brunssummerheide nog meer uitgestrekte heidevelden verkennen? Lees dan ook onze artikelen over deze indrukwekkende wandelgebieden, compleet met onze eigen routes en foto’s:
