Je slingert tijdens je wandeling in de Oisterwijkse Bossen en Vennen eigenlijk continu vanuit bospaadjes naar open water en weer terug. Dat maakt wandelen in dit natuurgebied extra leuk!
In dit artikel delen we achtergrondinformatie over het ontstaan van het gebied, de landschappen die je tegenkomt, welke dieren je kunt spotten en welke routes je kunt wandelen door de Oisterwijkse Bossen en Vennen.
Ontstaan van de Oisterwijkse Bossen en Vennen De basis van dit landschap is gevormd in de laatste ijstijd. Toen was het in Nederland koud, droog en winderig. Door deze wind waaide er grote hoeveelheden zand op en legde dat als een soort zanddeken over de ondergrond. Dat zand wordt dekzand genoemd.
In Brabant leidde dat tot een dekzandlandschap met onder andere U-vormige paraboolduinen, beter bekend als ‘landduinen’ en laagtes waar later vennen ontstonden.
Uitgestoven laagtes, veentjes en open water in de Oisterwijkse Bossen en Vennen De vennen in de Oisterwijkse bossen zijn merendeels ontstaan als uitgestoven laagten in een stuifzandlandschap. In die laagtes konden kleine veentjes groeien. Door vervening, een veen win proces, is op plekken al sinds de Middeleeuwen weer open water ontstaan.
Menselijke invloed: ontginning, waterbeheer en venherstel In de afgelopen eeuw verdwenen in Noord-Brabant veel vennen door ontginning, maar juist op de Kampina (aangrenzend gebied) en in de Oisterwijkse Bossen en Vennen bleven er opvallend veel bewaard. Er zijn meer dan honderd vennen in dit totale Natura 2000-gebied.
Een gebied dat al lang wordt beschermd Ook historisch is dit een bijzonder gebied. Rond 1912–1913 werden plannen om het gebied te verkavelen en sterk te veranderen tegengehouden en kocht Natuurmonumenten de eerste stukken om het te beschermen. Door de inzet van Natuurmonumenten kunnen we nu nog steeds genieten van dit prachtige natuurgebied.
Landschappen tijdens het wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen Wat wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen zo leuk maakt, is de afwisseling op korte afstand. Je loopt door mooie bospaadjes en ontdekt eigenlijk tijdens je route telkens unieke doorkijkjes naar prachtige vennen. Neem ook vooral de tijd om soms wat af te wijken van je wandelroute om een paadje in te lopen en te ontdekken welk prachtig uitzicht aan het einde tevoorschijn komt. In onze Komoot route, die we later in dit artikel delen, zie je enkele van deze afwijkende kleine paadjes, die zeker de moeite waard zijn!
Verschillende soorten vennen Oisterwijkse Bossen en Vennen De vennen in het Natura 2000-gebied waar de Oisterwijkse Bossen en Vennen onderdeel van zijn, zijn niet allemaal hetzelfde. Er worden verschillende typen onderscheiden, waaronder:
Hydrologisch geïsoleerde, zure vennen (sterk regenwater-afhankelijk);
Zeer zwak tot zwak gebufferde vennen (meer invloed van grond-/oppervlaktewater);
En ook doorstroomvennen (o.a. de Centrale Vennen bij Oisterwijk).
Dat klinkt natuurlijk allemaal heel technisch, maar waar het op neerkomt is dat je veel verschillende soorten vennen kan tegenkomen met elk een andere flora en fauna. Sommige vennen zijn glashelder, sommige zijn troebeler en ook de oevers zien er wisselend uit.
Daardoor is het extra leuk om tijdens je wandeling in de Oisterwijkse Bossen en Vennen telkens verrast te worden met een ander landschap.
Dieren die je kunt tegenkomen tijdens het wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen De combinatie van bos, heide en tientallen vennen maakt dit gebied ook sterk voor diverse fauna.
Vogels rond de Oisterwijkse Bossen en Vennen De vele vennen bieden broed- en rustplekken voor water/moerasvogels. In de officiële gebiedsbeschrijving worden onder andere dodaars en geoorde fuut genoemd als broedvogels, en er wordt ook genoemd dat de zeldzame roodhalsfuut geregeld kan overzomeren. Daarnaast kun je moerasvogels zoals waterral en blauwborst tegenkomen, plus allerlei eenden en ganzen.
Tijdens onze wandeling begin maart (2026) waren er ook een hoop vogels te zien en te horen. In vrijwel alle vennen waren verschillende vogels te spotten. Echt de moeite waard dus om deze wandeling in de Oisterwijkse Bossen en Vennen eens te plannen als je van vogelspotten houdt.
Amfibieën tijdens het wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen Binnen het Natura 2000-gebied Kampina en Oisterwijkse Vennen is de kamsalamander een aangewezen Habitatrichtlijnsoort. Dat past ook goed bij een landschap met veel geschikte wateren en overgangen naar bos/struweel.
Daarnaast zagen wij enorm veel padden. De jaarlijkse paddentrek begint ongeveer eind februari en loopt vaak tot eind maart/begin april. Mocht je in de gelegenheid zijn om in deze periode eens te wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen, dat is dat zeker de moeite waard. De kans op het zien van veel padden is erg groot!
Het is dus vooral een enorm mooi gebied als je van vogelspotten houdt of het leuk vindt om amfibieën, bijzondere insecten en vlinders tegen te komen. Voor grotere zoogdieren, kun je beter naar andere natuurgebieden, bijvoorbeeld de Veluwe. Wij hebben hier een artikel over geschreven met vijf unieke tips!
Wandelroutes Oisterwijkse Bossen en Vennen Het leuke aan wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen is dat er voor iedere afstand wel een mooie route beschikbaar is. Je kunt binnen tien minuten al wandelen naar een aantal mooie vennen.
Wij hebben een route gewandeld van zo’n 5,5 kilometer. Deze route was een combinatie van de gele en de blauwe, ter plekke aangegeven, route. Met deze route kom je langs verschillende mooie bospaden en een groot aantal prachtige vennen.
Wandelroute Oisterwijkse Bossen en Vennen – 14 vennen (9,4 km) Wil je een wat langere route wandelen langs 14 vennen. Dan is deze route van Natuurmonumenten zeker de moeite waard.
Korte route: Groot Speijckroute (2 km of 3,5 km) Wil je een kortere wandeling maken in de Oisterwijkse Bossen en Vennen, dan is de Groot Speijckroute ideaal. Er is een variant van 2 km en een variant van 3,5 km, met doorkijkjes op meerdere vennen. Deze route gaat over halfverharde paden en is juist daardoor populair met kinderwagen/buggy of als toegankelijke wandeling.
Boscafés Oisterwijkse Bossen en Vennen
Het leuke aan het wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen is dat je ook verschillende leuke boscafés tegenkomt. Je kunt hier heerlijk pauzeren voor een koffiestop of lunch, midden in de natuur.
Is wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen de moeite waard? Ja absoluut, vooral omdat je hier zo makkelijk kunt kiezen: kort en relaxed vanaf Groot Speijck, of juist de langere 14-vennenwandeling als je echt veel water en variatie wilt meepakken.
Wat betreft landschappen is het gebied prachtig. En ook de dieren die je tegen kunt komen, is wandelen in de Oisterwijkse Bossen en Vennen echt uniek.
Wat ons betreft is het dus zeker een aanrader!
Veel plezier met Wandelen Oisterwijkse Bossen en Vennen!
Wandelen in Brabant
Op zoek naar meer mooie natuurwandelingen in Brabant? Lees dan ook een van onze andere artikelen:
Wandelen in Brabant
Wil je meer natuurwandelingen ontdekken? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze nieuwste wandelavonturen.
